Międzynarodowe Sympozjum: 100 lat Pałaców Narodowych
Dyrekcja Narodowych Pałaców w dniach 24–26 listopada 2025 r. organizuje w pałacach Dolmabahçe, Topkapı i Yıldız międzynarodowe sympozjum pod nazwą „Stulecie Narodowych Pałaców”, które zgromadzi w Stambule 109 wysokiej rangi przedstawicieli z 27 krajów. Wśród zaproszonych prelegentów znajdzie się Jacek Kuśmierski, wiceprezes Fundacji im. Eduarda Petzolda. Sympozjum będzie największym międzynarodowym spotkaniem w historii tureckiego muzealnictwa pałacowego.
W 2025 roku Dyrekcja Narodowych Pałaców obchodzi setną rocznicę swojego powstania i zaprezentuje światu stulecie doświadczeń w zarządzaniu dziedzictwem historycznym i kulturowym poprzez wspomniane sympozjum. W programie, w którym udział weźmie 109 czołowych specjalistów z 27 krajów, zostanie przedstawionych 95 referatów. Od 2018 roku, gdy instytucja została bezpośrednio podporządkowana Prezydentowi Turcji, wiele zabytkowych obiektów – takich jak pałace Topkapı, Yıldız, Edirne czy Ankara Palas – znalazło się pod jednym zarządem. Dzięki temu dziedzictwo pałacowe Osmanów po raz pierwszy w historii Republiki zaczęto traktować w sposób całościowy.
Kompleks Darphane-i Âmire po raz pierwszy otwarty dla publiczności
Sympozjum stanie się ważną platformą prezentującą dorobek i potencjał Narodowych Pałaców w środowisku światowego muzealnictwa. Sesje odbywające się w Pałacu Topkapı zostaną zorganizowane w kompleksie Darphane-i Âmire, który po raz pierwszy w historii zostanie udostępniony publicznie. Prezes Narodowych Pałaców, dr Yasin Yıldız, ogłosił, że w ciągu kilku miesięcy w tym miejscu zostaną otwarte cztery nowe muzea o światowym znaczeniu. Podkreślił również, że sympozjum będzie okazją do zaprezentowania na arenie międzynarodowej poziomu, jaki osiągnęły Narodowe Pałace. Dodał też, że w unikatowych kolekcjach porcelany, broni, kaligrafii i rzemiosła artystycznego Pałacu Topkapı zwiedzający zobaczą ponad dziesięć tysięcy cennych obiektów.
Od Wersalu po Pekin, od Uffizi po Topkapi
Sympozjum „Stulecie Narodowych Pałaców” zgromadzi w Stambule przedstawicieli muzeów pałacowych, instytucji dziedzictwa narodowego i czołowych organizacji muzealnych z Europy, Azji, Afryki i obu Ameryk. Wśród uczestników znajdą się m.in. dyrektorzy Pałacu Wersalskiego, Pałacu Fontainebleau, Fundacji Pruskich Pałaców i Ogrodów, Royal Collection Trust, Szwedzkich Pałaców Królewskich, Galerii Uffizi, Stowarzyszenia Europejskich Rezydencji Królewskich, Hiszpańskiej Agencji Dziedzictwa Narodowego, Narodowego Muzeum Pałacowego w Korei, Muzeum Narodowego w Tokio, Muzeum Pałacowego w Pekinie oraz Muzeum Narodowego Brazylii. Udział przedstawicieli organizacji takich jak Międzynarodowa Rada Muzeów ICOM, Międzynarodowe Centrum Studiów nad Konserwacją i Restauracją Dziedzictwa Kulturowego ICCROM oraz Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych ICOMOS uczyni z wydarzenia ważne forum międzynarodowej dyskusji i wymiany doświadczeń.
Trzy dni, trzy pałace, wielowymiarowy program
Sympozjum obejmie sesje w trzech pałacach – Dolmabahçe, Topkapı i Yıldız – ukazując dziedzictwo pałacowe z różnych perspektyw naukowych.
24 listopada 2025 – Pałac Dolmabahçe
Pierwszy dzień, z wystąpieniami protokolarnymi i sesją inauguracyjną, poświęcony będzie 100-letniej historii Narodowych Pałaców i ich najnowszej transformacji instytucjonalnej. Dyskutowane będą procesy przekształcania pałaców z rezydencji dynastycznych w muzea w różnych krajach, a także tematy takie jak wzmacnianie konstrukcji po trzęsieniach ziemi, projekty restauratorskie czy wpływ kryzysu klimatycznego na dziedzictwo kulturowe.
25 listopada 2025 – Pałac Topkapı
Sesje w kompleksie Darphane będą dotyczyć polityki ochrony, ekspozycji i dostępności w muzeach pałacowych na świecie. Analizowane będą również wpływy dziedzictwa osmańskiego na współczesność w oparciu o źródła archiwalne, a także omawiane będą nowe projekty muzealne, takie jak Muzeum Porcelany Narodowych Pałaców, i przykłady nowoczesnych koncepcji muzealnych. Dzień zakończą prezentacje z zakresu analizy naukowej, konserwacji oraz historii sztuki.
26 listopada 2025 – Pałac Yıldız
Ostatni dzień zostanie poświęcony porównaniu modeli zarządzania pałacami w różnych krajach, strukturze instytucjonalnej i polityce wobec zwiedzających. Omówione zostaną także przekształcenia historycznych centrów w muzea, programy edukacyjne i formy reprezentacji. Na przykładach od osmańskich ogrodów pałacowych po europejskie parki królewskie poruszone zostaną kwestie krajobrazu, flory, dyplomacji i wymiany kulturowej. Swoje wystąpienie będzie miał również Jacek Kuśmierski, wiceprezes Fundacji im. Eduarda Petzolda, który zaprezentuje wykład „Zielony soft power: historyczne ogrody pałacowe jako narzędzia dyplomacji i wymiany kulturowej”. Sympozjum zakończy sesja podsumowująca z udziałem członków Rady Naukowej Narodowych Pałaców i przedstawicieli instytucji międzynarodowych.
Chronić dziedzictwo, dzielić się wiedzą, wzmacniać współpracę
Sympozjum „Stulecie Narodowych Pałaców” wykracza poza zwykłą debatę o dziedzictwie historycznym i architektonicznym. Skupi się na miejscu muzeów pałacowych we współczesnych praktykach muzealnych, przyszłości zarządzania kolekcjami, archiwami, bibliotekami i ogrodami, a także na kwestiach zrównoważonego rozwoju, zarządzania ryzykiem i wpływu kryzysu klimatycznego na dziedzictwo pałacowe. Celem Dyrekcji Narodowych Pałaców jest podkreślenie, że Turcja jest nie tylko strażnikiem swojego dziedzictwa pałacowego, lecz także aktywnym uczestnikiem jego naukowego, kulturalnego i międzynarodowego rozwoju oraz dzielenia się nim ze światem.